1. Ngữ điệu trong giao tiếp
1.1. Khái niệm ngữ điệu là gì?
Ngữ điệu được hiểu đơn giản là sự kết hợp giữa âm vực cao và thấp của giọng nói. Thể hiện được tình cảm, ý nghĩa của lời cần biểu đạt, phù hợp với hoàn cảnh, hoàn cảnh giao tiếp lúc bấy giờ.
Khác với âm nhạc, giai điệu không cần quá mềm mại mà cần đâu đó một chút êm dịu. Luyện giọng để có ngữ điệu mượt mà, du dương chắc chắn có thể cải thiện giọng nói cũng như các mối quan hệ của bạn trong cuộc sống.
1.2. Ngữ điệu trong ngôn ngữ giao tiếp
Trong hội thoại hàng ngày, ngữ điệu là việc sử dụng các thanh điệu khác nhau và biến đổi (cao, thấp, lên, xuống…) để chuyển tải ý nghĩa ngôn ngữ, thông tin về ngữ pháp hoặc thái độ cá nhân đối với một chủ đề ngược lại. Cho dù bạn sử dụng ngôn ngữ nào để giao tiếp thì việc sử dụng đúng ngữ điệu luôn là điều cần thiết.
Việc sửa ngữ điệu càng quan trọng hơn trong các lĩnh vực và ngành nghề yêu cầu phải có lời nói. Cho dù đó là chuyển văn bản thành giọng nói miễn phí hay phải trả phí, cho dù đó là lồng tiếng, giọng điệu là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả của sản phẩm.
Trong nói và giao tiếp, mỗi từ được nói có xu hướng xuất hiện như một tổng thể và được chia thành các khoảng ngắt và nghỉ nhất định. Hình thức này tồn tại xuyên suốt giọng nói của câu và được gọi là ngữ điệu câu.
2. Các phân loại và chức năng của ngữ điệu là gì?
2.1. Phân loại ngữ điệu
Khi nói đến ngữ điệu, người ta sẽ chia khái niệm này thành hai phần: ngữ điệu giao tiếp và ngữ điệu tình thái.
2.1.Thứ nhất. Giọng điệu giao tiếp
Có thể nói đây là giọng điệu được con người sử dụng phổ biến nhất. Chúng ta sử dụng nó hàng ngày trong các câu như câu nghi vấn, câu cảm thán, câu cầu khiến, câu cầu khiến… Mỗi kiểu câu được diễn đạt bằng một giọng điệu khác nhau, tạo nên ngữ điệu khác nhau.
2.1.2. Ngữ điệu tình thái
Đây là những ngữ điệu kết hợp với nhau để tạo thành một giọng điệu giao tiếp hoàn chỉnh. Ngữ điệu tình thái thể hiện sắc thái nhất định phù hợp với tình cảm, tâm trạng, trạng thái của người nói. Dựa vào đặc điểm này, ta có thể quan sát và điều chỉnh giọng điệu cho phù hợp với hoàn cảnh và người đối thoại (buồn, vui, giận, trách móc, tình cảm…)
Giọng điệu liên quan đến sắc thái này chưa chắc đã liên quan đến nội dung của câu giống nhau. Điều đó có nghĩa là, cùng một câu có thể có nhiều ngữ điệu tình thái với các tình thái khác nhau. Nó phản ánh mối quan hệ của con người tương tác với nhau. Và vì có quá nhiều ngữ điệu khác nhau nên chúng ta thường không nắm được chính xác sắc thái cảm xúc mà giọng điệu mang lại.
2.2.Vai trò của ngữ điệu trong đời sống
Như đã nói ở trên, ngữ điệu quyết định rất lớn đến thái độ, tình cảm, cảm xúc của con người khi nói. Nó đóng một vai trò rất quan trọng và giúp phát triển quá trình giao tiếp. Vậy những vai trò này là gì?
2.2.1.Bộc lộ tình cảm, nguyện vọng của con người
Qua phân loại ngữ điệu, ta thấy đây là yếu tố quyết định để con người bộc lộ cảm xúc của mình qua lời nói. Nhờ có ngữ điệu, chúng ta có thể diễn đạt suy nghĩ của mình và truyền tải nó đến người đối diện theo cách chúng ta muốn.
Thể hiện bản thân là một nhu cầu. Con người chúng ta ai cũng có những nhu cầu cơ bản cho bản thân dù ít hay nhiều. Sử dụng ngữ điệu sẽ giúp làm cho quá trình trở nên đơn giản và có sắc thái hơn là chỉ nói mà không tạo ra bất kỳ sự khác biệt nào.
2.2.2. Xây dựng các mối quan hệ trong cuộc sống
Chức năng thứ hai của giọng điệu là tạo điều kiện giao tiếp, từ đó giúp chúng ta xây dựng các mối quan hệ chất lượng trong cuộc sống. Cũng chính nhờ sự thể hiện đúng sắc thái, cảm xúc, kết hợp với sự tinh tế, điều chỉnh phù hợp mà giọng điệu đã tạo cho nó một chất giao tiếp mà các yếu tố khác không có được.
Ngoài ra, xây dựng mối quan hệ cũng là điều cơ bản để chúng ta gắn kết và chia sẻ với nhau nhiều hơn. Rèn luyện giọng điệu nhẹ nhàng, êm ái, đằm thắm làm đẹp cho đời và có thể áp dụng trong nhiều ngành nghề khác nhau.
2.2.3.Ứng dụng trong các lĩnh vực, ngành nghề liên quan
Chức năng cuối cùng cần nói đến là ngữ điệu có thể kết hợp với các yếu tố khác của lời nói để hỗ trợ cho công việc của các ngành nghề liên quan. Ngày nay, có rất nhiều nghề nghiệp yêu cầu sử dụng ngữ điệu để truyền đạt thông tin một cách hiệu quả. Những nghề này có thể kể đến là ngành giáo dục (giáo viên mầm non, tiểu học,…), chuyển văn bản thành giọng nói miễn phí, ứng dụng ngôn ngữ tự nhiên vào trí tuệ nhân tạo, lồng tiếng video, ghi âm,…
3. Một số bí quyết luyện phát âm, ngữ điệu hiệu quả
3.1. Luyện ngữ âm và phát âm
Luyện tập là điều cần thiết khi bạn muốn xây dựng một thứ gì đó cho riêng mình. Để có thể luyện tập thể hiện ngữ điệu một cách hiệu quả, bạn có thể tham khảo một số bản thu âm hoặc video mẫu thành công về việc thể hiện ngữ điệu mà mình muốn thể hiện.
Nghe nhạc cũng là một cách để tăng thêm sự đa dạng về âm sắc và sự trôi chảy cho ngữ điệu nói của bạn. Khi luyện tập và học ngữ điệu cũng hãy để ý đến những tình huống, hoàn cảnh cụ thể để thực hiện cho đúng nhé!
3.2. Quyền tự do ngôn luận
Để có thể thể hiện giọng nói và cảm xúc một cách hiệu quả trong bài phát biểu, người nói cần cảm thấy thoải mái khi giao tiếp. Tất nhiên, có một số mối quan hệ mà chúng ta không thể chắc chắn ngay từ đầu. Do đó, những huấn luyện này cần phải được thực hiện trước tiên với những người gần gũi với chúng ta. Dần dần, khi bạn có thể bày tỏ cảm xúc cá nhân một cách dễ dàng, hãy cố gắng tạo điều kiện thuận lợi cho nó thông qua các mối quan hệ xa hơn với chính mình.
Có câu “điều gì xuất phát từ trái tim sẽ chạm đến trái tim”. Đừng quá lo lắng để thể hiện dù chỉ một chút chân thành, nhưng chúng tôi chắc chắn rằng bạn sẽ thành công trong việc truyền tải cảm xúc và giọng điệu bằng lời nói của mình.
Đến rồi đi. Ở đời
Lựa lời đẹp mà nói với nhau
Thái độ cũng lấp lánh
Cho ta gần nhau hơn
Nâng cao giọng điệu hòa thuận
Xin nhớ đời vui.
Trên đây là những chia sẻ của chúng tôi khi giải đáp thắc mắc của bạn. Ngữ điệu là gì? Hi vọng với bài viết này bạn đã có thêm kiến thức và tự tin để sử dụng ngữ điệu trong giao tiếp hiệu quả. Nếu thấy hữu ích đừng quên truy cập timviec365.vn thường xuyên để đón đọc những bài viết hấp dẫn khác nhé!
.