Hậu sản là gì?

Theo cách thông thường nói, hậu sản là thời kỳ 3 tháng đầu sau khi sinh. Còn theo y học, hậu sản là giai đoạn 6 tuần kể từ ngày sinh. Trong 6 tuần sau khi sinh, các cơ quan sinh dục của phụ nữ dần trở lại trạng thái bình thường như trước khi sinh.

Vì vậy, sau khi sinh, tất cả phụ nữ đều bước vào giai đoạn hậu sản. Do đó, trong thời gian sinh con, phụ nữ cần được chăm sóc đặc biệt, nếu không dễ mắc phải một số bệnh sau sinh được gọi là bệnh hậu sản.

Bệnh hậu sản là hiện tượng phụ nữ sau sinh trở nên thiếu cân, quá gầy do chế độ dinh dưỡng không hợp lý và không được chăm sóc cẩn thận sau sinh.

Những người phụ nữ bị hậu sản thường có dấu hiệu cơ thể gầy yếu, khó tăng cân, sức đề kháng kém nên dễ mắc nhiều bệnh tật. Đặc biệt, sau sinh nếu bị thiếu cân, người mẹ dễ bị kiệt sức và suy dinh dưỡng, điều này ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ và sự phát triển của bé.

Nguyên nhân dẫn đến bệnh hậu sản ở phụ nữ

• Không được chăm sóc sức khỏe trước sinh tốt: thiếu chất, thể lực kém,…
• Căng thẳng, mệt mỏi trước sinh, không hấp thụ dinh dưỡng khiến cơ thể bị kiệt sức, suy nhược.
• Không kiêng cữ sau thời gian sinh con: phụ nữ sau sinh cần khoảng 6 tuần để phục hồi. Việc không kiêng cữ mà gần gũi chồng quá sớm sẽ gây tổn thương cho phần phụ.
• Căng thẳng, mệt mỏi do chăm sóc bé trong thời gian mới sinh.

Dấu hiệu nhận biết phụ nữ hậu sản

• Gầy gò ốm yếu, không tăng cân sau khi sinh.
• Ăn không thấy ngon, không muốn ăn gì cả, hoặc có ăn uống được nhưng không tăng cân.
• Tinh thần suy sụp, không có niềm vui hoặc sự thích thú trong cuộc sống hàng ngày.
• Vẫn cảm thấy uể oải, cơ thể yếu đuối sau vài tháng sau khi sinh.
• Khóc lóc, bực bội, lo lắng, hoang mang, cảm thấy bất ổn.
• Phụ nữ mắc hậu sản có cảm giác không muốn đi ra ngoài hoặc không muốn gặp gỡ ai.

Ảnh minh họa

Các bệnh thường gặp trong thời kỳ hậu sản

Vấn đề sinh con gây ra những căng thẳng nhất định về mặt tinh thần và thể chất. Trong quá trình sinh đẻ không được thuận lợi hay không giữ đúng vệ sinh có thể dẫn đến các bệnh phụ khoa sau sinh ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe của phụ nữ.

Dưới đây là một số bệnh thường gặp trong thời kỳ hậu sản:

• Cơn đau tử cung: Do trong tử cung vẫn còn máu cục, sản dịch… nên thỉnh thoảng tử cung có những cơn co bóp mạnh để tống các chất dư thừa ra ngoài gây đau tử cung. Đối với những người sinh ít con thì ít gặp vì chất lượng tử cung còn tốt. Biểu hiện này thường gặp ở những người đã sinh nhiều lần vì cơ tử cung yếu dần, tử cung càng cần phải co bóp mạnh hơn để đẩy máu cục và sản dịch ra ngoài.
• Băng huyết: Băng huyết sau khi sinh là tai biến sản khoa phổ biến nhất (nguy cơ cao nhất trong 24 giờ sau khi sinh) và là một nguyên nhân chính gây tử vong cho sản phụ. Dấu hiệu chung của băng huyết là chảy máu nhiều ngay sau khi đẻ thai và sổ rau. Khi máu ra nhiều, sản phụ có thể bị choáng, xanh nhợt, mạch nhanh, huyết áp hạ, khát nước, chân tay lạnh, vã mồ hôi… Tùy từng nguyên nhân như đường sinh dục, sót rau hoặc rách đường sinh dục… mà có thêm những triệu chứng đặc trưng khác. Cần có biện pháp can thiệp kịp thời và thích hợp cho từng trường hợp.
• Nhiễm khuẩn hậu sản: Nhiễm khuẩn hậu sản bắt nguồn từ đường sinh dục (âm đạo, cổ tử cung, tử cung vùng rau bám).

Ảnh minh họa

Cách phòng bệnh hậu sản

Phòng và ngăn ngừa các bệnh hậu sản là rất cần thiết. Sau khi sinh, cơ thể của phụ nữ thường mệt mỏi, yếu đuối, lỗ chân lông giãn ra, các cơ quan trong cơ thể phải loại bỏ những chất cặn bã từ quá trình mang thai và phục hồi chức năng cho mẹ. Do đó, cần kết hợp cả y học cổ truyền và y học hiện đại trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho bà mẹ.

• Các mẹ sau sinh cần được chăm sóc đặc biệt, nghỉ ngơi hoàn toàn và ăn uống đúng cách.
• Tránh kiêng cử không hợp lý gây căng thẳng cho mẹ, mất vệ sinh gây ra các bệnh sau sinh.
• Áp dụng các biện pháp xông hơi đúng cách, tắm gội bằng thảo dược tốt cho sức khỏe.
• Vệ sinh cá nhân, vệ sinh vùng kín đúng cách giúp phục hồi và tránh viêm nhiễm vùng kín.
• Ngâm chân thư giãn, tăng tuần hoàn máu trong cơ thể.
• Giữ tinh thần luôn tươi vui, thoải mái.

Chỉ cần thực hiện đúng những phương pháp chăm sóc và bảo vệ như trên, các mẹ nhanh chóng bình phục và tránh được các bệnh hậu sản.

This article has been edited by HEFC. To learn more about women’s health and postpartum care, please visit hefc.edu.vn.