I. TỔNG QUAN CHUNG
1. Lịch sử
Ngân hàng Thế giới (WB) được thành lập năm 1944 và có trụ sở chính tại Washington, D.C. Hiện nay, WB hoạt động trên toàn cầu với hơn 9000 nhân viên làm việc tại hơn 100 văn phòng đại diện.
WB bao gồm 5 tổ chức hoạt động độc lập nhau gồm: Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA), Ngân hàng Quốc tế về Tái Thiết và Phát triển (IBRD), Công ty Tài chính Quốc tế (IFC), Cơ quan Bảo lãnh Đầu tư Đa biên (MIGA), và Trung tâm Quốc tế về xử lý tranh chấp Đầu tư (ICSID). Trong đó, IBRD và IDA là hai tổ chức quan trọng của WB trong việc giảm nghèo và phát triển các nước đang phát triển.
2. Mục tiêu và nguyên tắc hoạt động
2.1. Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA)
IDA cung cấp các khoản hỗ trợ tài chính cho các nước nghèo nhất với mục tiêu xóa đói giảm nghèo thông qua việc cung cấp vay không lãi suất và viện trợ không hoàn lại.
Các tiêu chuẩn vay IDA phụ thuộc vào mức độ đói của từng quốc gia. Các khoản vay này được tài trợ từ nguồn đóng góp của các quốc gia giàu có trên thế giới và nguồn vốn từ IBRD và IFC.
2.2. Ngân hàng Quốc Tế về Tái Thiết và Phát triển (IBRD)
IBRD được thành lập với mục tiêu xóa đói và duy trì sự phát triển bền vững cho các nước đang phát triển có thu nhập đầu người tương đối cao thông qua các khoản vay, bảo lãnh và dịch vụ tư vấn.
Thời hạn vay từ 15-20 năm, có 5 năm ân hạn và lãi suất tính theo LIBOR được điều chỉnh 6 tháng một lần.
2.3. Công ty Tài chính quốc tế (IFC)
IFC hỗ trợ khu vực tư nhân bằng cách cung cấp các khoản vay dài hạn, đầu tư cổ phần, bảo lãnh, quản lý rủi ro và các dịch vụ tư vấn.
Lãi suất tính theo lãi suất thị trường và thời hạn vay từ 3-13 năm, có 8 năm ân hạn.
2.4. Cơ quan Bảo lãnh Đầu tư Đa biên (MIGA)
MIGA giúp các nước đang phát triển thu hút đầu tư nước ngoài bằng việc cung cấp các bảo lãnh đầu tư đối với rủi ro “phi thị trường” và các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật.
2.5. Trung tâm Quốc Tế về xử lý tranh chấp Đầu tư (ICSID)
ICSID thúc đẩy đầu tư quốc tế bằng cách cung cấp phương tiện cho việc hòa giải và trọng tài về tranh chấp giữa Chính phủ và các nhà đầu tư, đồng thời nghiên cứu và xuất bản ấn phẩm về luật đầu tư nước ngoài.
II. QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM
Vào ngày 18/8/1956, chính quyền Sài Gòn đã gia nhập WB. Sau đó, nước CHXHCN Việt Nam tiếp quản tư cách hội viên tại WB từ chính quyền Sài Gòn cũ.
Việt Nam thuộc Nhóm nước Đông Nam Á trong WB và là một trong những nước vay ưu đãi lớn nhất từ IDA.
Trong thời gian từ năm 1993 đến nay, quan hệ giữa Việt Nam và WB ngày càng tăng cường và phát triển mạnh mẽ. Việt Nam đã trở thành nước vay hỗn hợp từ WB (từ nguồn IBRD và IDA) kể từ năm 2009.
III. HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ
1. Chiến lược Hỗ trợ Quốc gia (CPS)
Chiến lược Hỗ trợ Quốc gia (CPS) giai đoạn 2012-2016 là Chương trình hỗ trợ đầu tiên của WB cho Việt Nam kể từ khi Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp. CPS tập trung vào việc tăng cường khả năng cạnh tranh, tính bền vững và mở rộng cơ hội tiếp cận kinh tế và xã hội.
2. Tài trợ cho các chương trình/dự án
WB đã cam kết tài trợ gần 15 tỷ USD cho Việt Nam cho các dự án trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, năng lượng, giáo dục, y tế, và môi trường.
3. Hỗ trợ kỹ thuật và các báo cáo
WB hỗ trợ Việt Nam trong các lĩnh vực như hỗ trợ chuẩn bị và xây dựng dự án, phát triển thể chế quản lý, và xây dựng chính sách nhằm nâng cao hiệu quả và hiệu lực của các dự án.
4. Tư vấn chính sách
WB cung cấp tư vấn về chính sách giúp Việt Nam hoàn thiện khuôn khổ thể chế trên mọi lĩnh vực và đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội.
5. Điều phối các nhà tài trợ
Hội nghị tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam do WB đồng chủ tọa được tổ chức hàng năm để vận động các nhà tài trợ cung cấp hỗ trợ tài chính, kỹ thuật và điều phối viện trợ.
6. Hài hoà hoá thủ tục
WB tiên phong trong việc đơn giản hoá thủ tục để tăng tốc độ giải ngân và hiệu quả sử dụng vốn cho các dự án ODA.
7. Các chương trình hỗ trợ ngân sách trực tiếp
WB đã tài trợ các chương trình hỗ trợ ngân sách lớn như Chương trình Tín dụng Hỗ trợ Giảm nghèo (PRSC) và Chương trình Cải cách Đầu tư công (PIR) để giúp Việt Nam cải thiện chất lượng và hiệu quả hoạt động đầu tư công.
8. Chương trình Đánh giá Khu vực Tài chính (FSAP)
FSAP giúp các quốc gia đánh giá tổng quan về sự phát triển và tính ổn định về tài chính. FSAP được triển khai tại Việt Nam vào năm 2011 để hỗ trợ việc đánh giá tổng thể về khu vực tài chính và đưa ra các đề xuất chính sách thích hợp.
Văn phòng đại diện của WB tại Việt Nam: WB đã mở Văn phòng tại Hà Nội từ năm 1994 và đã có nhiều Giám đốc Văn phòng WB tại Việt Nam từ đó đến nay.
(Nguồn: Bộ Ngoại giao cập nhật đến tháng 9/2012)
Để biết thêm thông tin chi tiết về WB và các dịch vụ hỗ trợ của họ, hãy truy cập HEFC.
