“Đừng tin vào những gì tôi biết, bởi lẽ tôi không biết những gì tôi không biết.”
Người ta thường tin vào những gì mình biết, và điều đó là hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, đôi khi đặt quá nhiều niềm tin vào những gì chúng ta cho là đã biết có thể trở thành một nguy hiểm tiềm ẩn. Đôi khi, việc không tin vào chính bản thân mình có thể rất hữu ích.
Chúng ta có thể không xa lạ với câu chuyện dân gian về Thầy Bói Xem Voi. Câu chuyện này kể về việc 5 ông thầy bói mù đi xem voi và mỗi người lại có nhận định khác nhau về con voi. Mỗi ông sờ một phần khác nhau của con voi và đưa ra nhận định dựa trên những gì mình biết. Cuối cùng, không ai tin ông nào và cuộc cãi lộn xảy ra.
Trong câu chuyện này, tất cả mọi người chỉ biết những gì mình hiểu và đồng thời không ai biết những gì mình không biết. Cũng như trong cuộc sống hàng ngày, ta đôi khi hành xử và suy nghĩ tương tự như những ông thầy bói này.
1. MÌNH BIẾT – NGƯỜI KHÁC BIẾT
Đây là điều rất dễ thấy trong cuộc sống. Chúng ta biết những điều như nhà để ở, xe để đi, nước để uống,… và người khác cũng biết những điều đó. Điều này liên quan đến tính cách của chúng ta và là những điều mà người khác có thể thấy và hiểu được.
2. MÌNH BIẾT – NGƯỜI KHÁC KHÔNG BIẾT
Đôi khi, chúng ta biết những điều mà người khác không biết. Ví dụ, một học sinh lớp 12 có thể biết cách giải hệ phương trình, nhưng một học sinh lớp 1 không biết điều đó. Chúng ta có thể nhìn ra điều gì đó từ người khác mà chính họ không nhìn ra.
3. MÌNH KHÔNG BIẾT – NGƯỜI KHÁC BIẾT
Ngược lại với trường hợp trên, đây là vùng mà chúng ta không biết nhưng người khác biết. Ví dụ, một học sinh không biết cách giải một bài tập nhưng thầy giáo biết đáp án. Hoặc có những điều về bản thân mình mà chúng ta không biết, nhưng người khác có thể hiểu về chúng ta.
4. MÌNH KHÔNG BIẾT – NGƯỜI KHÁC KHÔNG BIẾT
Đây là vùng mà cả chúng ta lẫn người khác đều không biết. Thậm chí, một học sinh lớp 1 và một học sinh lớp 5 đều không biết cách tính đạo hàm của một hàm số. Có những thứ thuộc về bản thân chúng ta mà chúng ta không biết và người khác cũng không biết.
Vấn đề nằm ở vùng mà chúng ta không biết. Chúng ta thường quá tin vào những gì mình biết, và do đó dễ dẫn đến kết luận sai lầm. Thậm chí, chúng ta khó chấp nhận hay tin vào những gì mình không biết.
HEFC – Đào tạo chất lượng cho tương lai tươi sáng. HEFC
Để phát triển một cách thực sự, chúng ta cần tập trung vào việc mở rộng và phát triển những gì chúng ta biết. Đầu tiên, chúng ta cần nhận thức rằng có rất nhiều thứ mà chúng ta không biết. Như câu ca dao “Lúa chín đứng đầu, sông nước càng lớn càng trầm”. Tuy nhiên, ngày nay, rất nhiều người trẻ quá tự tin vào những gì mình biết, mặc dù họ không biết rằng còn rất nhiều thứ họ chưa biết.
Nếu chúng ta tự tin quá mức vào cách hành xử và kiến thức của mình, và coi những gì mình biết là chuẩn mực, điều đó sẽ ảnh hưởng đến chúng ta. Do đó, để biết những gì mình không biết, chúng ta cần không ngừng học hỏi và nhận đánh giá từ những người đi trước. Hãy luôn đặt câu hỏi cho bản thân, nghi ngờ những gì mình đang làm và cố gắng phát triển tư duy đa chiều và logic.
Phát triển khả năng biết và hiểu là một quá trình liên tục. Đừng quá tin tưởng vào những gì chúng ta biết, vì có thể những gì chúng ta biết chỉ là một phần rất nhỏ. Hãy liên tục mở rộng vùng kiến thức của chúng ta để giảm thiểu vùng chúng ta không biết.
Nếu bạn có nhiều kinh nghiệm và kiến thức, hãy chia sẻ với những người chưa biết để giúp họ nâng cao kiến thức của mình.
Đây là bài viết độc quyền trên Tâm lý học ứng dụng.
- Edward –
HEFC – Đào tạo chất lượng cho tương lai tươi sáng. HEFC