Đau hốc mắt xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có những nguyên nhân đơn giản và có thể tự điều trị tại nhà, nhưng cũng có những trường hợp nghiêm trọng và cần điều trị ngay lập tức. Vậy đau hốc mắt là gì? Những nguyên nhân phổ biến và dấu hiệu nguy hiểm của bệnh như thế nào?

Đau hốc mắt là bệnh gì?

Đau hốc mắt có thể xảy ra đột ngột, gây cảm giác nhức nhối hoặc đau nhói và có thể xảy ra trên một hoặc cả hai mắt. Đau hốc mắt không chỉ là cảm giác mỏi mắt sau một ngày làm việc với máy tính. Nó nghiêm trọng hơn cả cảm giác khó chịu khi có một hạt bụi hoặc lông mi rơi vào mắt. [1]

Trong những trường hợp như vậy, bạn có thể lấy lông mi hoặc bụi bẩn ra khỏi mắt hoặc cho mắt nghỉ ngơi bằng cách nhắm mắt, chườm mát. Nhưng đau hốc mắt thường dữ dội và kéo dài hơn, và có thể kèm theo các triệu chứng khác.

Đôi khi đau hốc mắt cũng có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe hoặc chấn thương tiềm ẩn. Nếu bạn gặp đau hốc mắt lần đầu tiên hoặc tình trạng đau hốc mắt diễn biến ngày càng trầm trọng hơn, hãy đến bệnh viện hoặc liên hệ với bác sĩ chuyên khoa Mắt để được khám và điều trị kịp thời.

17 nguyên nhân đau hốc mắt thường gặp

1. Mỏi mắt

Mỏi mắt là cảm giác áp lực nhẹ hoặc đau phía sau mắt, thường xảy ra khi sử dụng máy tính trong thời gian dài. Mỏi mắt không phải là một vấn đề bệnh lý cụ thể, mà là các triệu chứng do sử dụng mắt quá nhiều. Lái xe, đọc chữ nhỏ hoặc làm việc với máy tính trong thời gian dài có thể gây ra mắt mờ tạm thời, khô mắt và cảm giác áp lực sau mắt.

Trong trường hợp khô mắt do không chớp mắt đủ, có thể gây ngứa hoặc đau trong hoặc sau mắt.

2. Chứng đau nửa đầu

Cảm giác đau và áp lực xung quanh hoặc sau mắt là những triệu chứng thường gặp của đau nửa đầu và chứng đau đầu. Các triệu chứng khác có thể bao gồm đau nhói trong đầu, buồn nôn, ói mửa, nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh, hoặc thấy ánh sáng chớp trước khi cơn đau nửa đầu xuất hiện. Tình trạng căng thẳng đau cũng có thể làm cảm giác mỏi mắt trở nên tồi tệ hơn.

3. Viêm xoang

Xoang nằm ở trên, dưới, sau và giữa hai mắt. Vì vậy, khi viêm xoang xảy ra, xoang sẽ chứa chất nhầy và gây áp lực lên vùng xung quanh, dẫn đến đau hốc mắt, mũi và vùng quanh má. Viêm xoang cấp tính là nguyên nhân chính gây đau hốc mắt. Các triệu chứng khác đi kèm bao gồm sổ mũi hoặc nghẹt mũi, mất khứu giác, đau đầu, đờm trong cổ họng, sốt, ho, mệt mỏi và hơi thở có mùi.

4. Dị ứng mắt

Dị ứng với phấn hoa, bụi hoặc lông động vật có thể làm cho mắt bị kích ứng, ngứa và thậm chí đau nếu không được điều trị kịp thời.

5. Bệnh Grave

Hoạt động quá mức của tuyến giáp sẽ gây tăng áp suất mắt và đau hốc mắt. Mô, mỡ và cơ xung quanh mắt sẽ sưng lên, làm mắt phồng ra. Điều này gây kích ứng vùng xung quanh mắt, nhạy cảm với ánh sáng, chảy nước mắt nhiều hơn bình thường, khô mắt, thị lực kém, loét mắt, sưng mắt, không thể di chuyển mắt và mất thị lực vĩnh viễn.

6. Viêm dây thần kinh thị giác

Viêm và sưng dây thần kinh thị giác có thể gây đau hốc mắt hoặc tăng áp suất sau mắt. Nó cũng có thể gây giảm thị lực, mù màu, mờ mắt, đau khi di chuyển mắt và đồng tử phản ứng bất thường với ánh sáng chói. Triệu chứng của viêm dây thần kinh thị giác thường đạt đỉnh trong vài ngày và thời gian hồi phục thị lực thường từ 4 – 12 tuần.

7. Tổn thương giác mạc

Trầy xước và loét giác mạc có thể gây đau hốc mắt. Giác mạc nằm trên bề mặt của mắt và có nhiều dây thần kinh, làm cho nó rất nhạy cảm với cảm giác đau. Vết trầy xước giác mạc do chấn thương, dị vật rơi vào mắt hoặc lạm dụng kính áp tròng đều có thể gây tổn thương giác mạc. Nếu vết thương nhiễm trùng, thời gian hồi phục sẽ kéo dài.

8. Hóa chất hoặc dị vật trong mắt

Ngay cả một mảnh bụi hoặc axit rơi vào mắt đều có thể làm tình trạng đau hốc mắt trở nên nghiêm trọng. Điều này cũng có thể gây hư hỏng mắt, gây đau liên tục sau khi mắt đã lành hoặc tạo cảm giác tăng áp suất mắt nếu mắt bị sưng.

9. Viêm bờ mi

Viêm bờ mi thường liên quan đến các vấn đề da hoặc dị ứng, khi các tuyến dầu bị tắc hoặc bị nhiễm trùng xung quanh viền mắt, gây đau hốc mắt.

10. Viêm kết mạc

Viêm kết mạc (hay còn gọi là viêm mắt đỏ) là tình trạng mắt bị đỏ, ngứa, sưng hoặc nhiễm trùng do một số nguyên nhân như dị ứng hoặc hóa chất, nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus. Áp suất phía sau mắt có thể là một dấu hiệu của viêm kết mạc.

11. Chắp hoặc lẹo

Tình trạng kích ứng cục bộ từ một khối u trong hoặc xung quanh viền mắt (thường là do tuyến viền mắt bị tắc) có thể gây áp lực hoặc đau lan ra từ khu vực đó hoặc gây đau khi chạm vào. Lẹo thường gây đau và nhạy cảm hơn, trong khi chắp mắt thường không gây đau.

12. Viêm mống mắt

Viêm mống mắt có thể dẫn đến đau sâu bên trong mắt nhưng cũng có cảm giác như đau hốc mắt. Người bệnh cũng có thể nhạy cảm với ánh sáng, mẩn đỏ, nổi đốm trong trường thị giác và mờ mắt.

13. Viêm giác mạc

Viêm giác mạc có thể do tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời, vi khuẩn hoặc virus herpes simplex. Triệu chứng chính của viêm giác mạc là đau mắt hoặc đau hốc mắt và cũng có thể gồm cả nhạy cảm với ánh sáng.

14. Viêm củng mạc

Củng mạc là phần màu trắng của mắt. Viêm củng mạc trước là dạng phổ biến nhất, nhưng viêm củng mạc sau cũng có thể gây tăng áp suất mắt hoặc đau hốc mắt. Đau và nhạy cảm là những triệu chứng phổ biến của viêm củng mạc sau, mặc dù mắt ít đỏ hơn viêm củng mạc trước. Bệnh này cũng có thể liên quan đến các tình trạng bệnh khác như bệnh tăng nhãn áp góc đóng cấp tính.

15. Viêm màng bồ đào

Màng bồ đào bao gồm mống mắt, thể mi phía sau mống mắt và màng mạch hoặc mô bao quanh mắt. Viêm màng bồ đào bao gồm một nhóm các bệnh viêm nhiễm gây sưng tấy và có thể phá hủy các mô mắt. Những bệnh này có thể lây lan sang các bộ phận khác của mắt, bao gồm cả võng mạc và dây thần kinh thị giác.

16. Tăng nhãn áp

Bệnh tăng nhãn áp là hiện tượng chất lỏng tích tụ trong mắt làm tăng áp lực lên mắt dẫn đến tổn thương vĩnh viễn dây thần kinh thị giác. Hầu hết các trường hợp không có triệu chứng hoặc chỉ có triệu chứng không rõ ràng nhưng nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến tình trạng suy giảm thị lực nghiêm trọng.

17. Bệnh Glaucoma góc đóng cấp tính

Bệnh glaucoma góc đóng cấp tính là một trong những nguyên nhân nghiêm trọng gây đau hốc mắt và tăng áp suất mắt. Đau hốc mắt nghiêm trọng xảy ra đột ngột và áp lực nhanh chóng tăng phía trong là dấu hiệu của bệnh này, cũng như có thể xuất hiện các triệu chứng như mờ mắt, nhức đầu, buồn nôn và ói mửa. Nếu bệnh tăng nhãn áp góc đóng cấp tính không được điều trị kịp thời, có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.

Do đó, nếu bạn gặp đau hốc mắt nghiêm trọng hoặc dai dẳng, đặc biệt là khi kèm theo các triệu chứng đáng lo ngại khác, hãy tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức.

Đau hốc mắt có nguy hiểm không?

Đau hốc mắt làm cho người bệnh cảm thấy nhức nhối, khó chịu như dao đâm hoặc nhói. Đau hốc mắt khá phổ biến và hiếm khi gây ra các vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu đau hốc mắt kèm theo các triệu chứng suy giảm thị lực, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm về mắt. Bạn cần liên hệ với bác sĩ nhãn khoa hoặc đến bệnh viện gần nhất để được chữa trị kịp thời và ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra. [2]

Dấu hiệu đau nhức hốc mắt nguy hiểm

Khi đau nhức hốc mắt xảy ra cùng với các triệu chứng sau đây, bạn nên tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức.

1. Đau đột ngột, dữ dội

Đau mắt đột ngột, dữ dội có thể được gây ra bởi nhiều nguyên nhân, từ bụi rơi vào mắt cho đến bệnh tăng nhãn áp. Nếu không được điều trị đúng cách, có thể gây mất thị lực và xảy ra các biến chứng nghiêm trọng khác.

2. Đau nhói

Đau nhói mắt cũng có thể xảy ra trong chứng đau nửa đầu hoặc đau đầu theo chu kỳ. Trong một số trường hợp, viêm hoặc chất lỏng tích tụ trong mắt có thể dẫn đến đau nhói, cũng như tổn thương mô và vấn đề về thị lực. [3]

3. Chảy nước mắt

Chảy nước mắt xảy ra khi mắt bị viêm hoặc kích ứng, chẳng hạn như dị ứng hoặc nhiễm trùng mắt. Nước mắt dư thừa là cách cơ thể cố gắng rửa sạch những tác nhân gây hại cho mắt. Có thể gây ra chảy nước mắt quá nhiều khi ống dẫn nước mắt bị tắc, làm nước mắt đọng lại trong mắt.

4. Nhạy cảm ánh sáng

Nhạy cảm với ánh sáng có thể đơn giản là do mỏi mắt hoặc khô mắt, hoặc liên quan đến nhiễm trùng mắt, chấn thương mắt hoặc cấu trúc của mắt.

5. Nóng rát trong mắt

Nóng rát trong mắt có thể do viêm bờ mi, dị ứng hoặc nhiều tình trạng viêm nhiễm hoặc tổn thương mắt khác. [4]

6. Giảm thị lực đột ngột

Giảm thị lực đột ngột là tình trạng nguy hiểm, cần đến phòng cấp cứu ngay, vì mất thị lực có thể báo hiệu tổn thương trong mắt.

7. Mắt đỏ

Mắt đỏ là triệu chứng phổ biến của nhiều nguyên nhân khác nhau, từ nhẹ đến nghiêm trọng. Nếu mắt đau và đỏ, nên đến phòng cấp cứu để bác sĩ nhãn khoa thăm khám và đưa ra phác đồ điều trị cụ thể.

8. Đau đầu dai dẳng

Đau đầu dai dẳng có thể do giãn mạch máu ở khu vực mắt. Viêm dây thần kinh gần đó cũng có thể gây ra cảm giác đau như dao đâm, đau nhói thường thấy ở một bên mắt.

9. Sốt

Đau mắt và sốt có thể là dấu hiệu của một số tình trạng bệnh lý như viêm màng não, viêm phổi, viêm phế quản, bệnh bạch hầu, đau mắt đỏ hoặc cảm lạnh. Cũng có khả năng xảy ra do nhiễm trùng mắt, dị ứng hoặc chấn thương mắt.

10. Buồn nôn

Bệnh tăng nhãn áp góc đóng cấp tính có thể gây áp lực bên trong mắt tăng đột ngột, kèm theo đau mắt dữ dội, buồn nôn và nôn, nhức đầu và suy giảm thị lực. Đây là trường hợp khẩn cấp và cần điều trị càng sớm càng tốt để ngăn ngừa mù lòa.

11. Sụp mí mắt

Nhiễm trùng hốc mắt có thể gây đau mắt, khó di chuyển mắt và sụp mí mắt. Khi mắt đau kèm theo triệu chứng sụp mí mắt, cần tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức.

Chẩn đoán đau hốc mắt thế nào?

Đánh giá y tế cho đau mắt bắt đầu bằng việc kiểm tra tiền sử bệnh và kiểm tra thị giác. Bác sĩ sẽ đặt các câu hỏi quan trọng như: cơn đau bắt đầu khi nào? Vị trí cơn đau, mức độ cơn đau, thời gian kéo dài và đặc điểm của cơn đau? Hoặc bất kỳ yếu tố nào làm giảm cường độ đau hoặc hoạt động mà bạn đã tham gia vào khi các triệu chứng xuất hiện. [5]

Thậm chí, kiểm tra tiền sử sử dụng kính áp tròng và các chấn thương hoặc phẫu thuật mắt trước đó. Ngoài ra, còn có các vấn đề khác liên quan đến việc bạn có dị ứng với thuốc hay không, loại thuốc hiện tại đang sử dụng, tiền sử bệnh, phẫu thuật trước đó, tiền sử gia đình và tiền sử xã hội (bao gồm thói quen làm việc và du lịch cũng như tiền sử sử dụng rượu, thuốc lá hoặc ma túy bất hợp pháp).

Kiểm tra thị lực là một phần quan trọng trong đánh giá mắt. Nó có thể bao gồm kiểm tra thị lực, kiểm tra trực quan mắt và mô xung quanh, kiểm tra chuyển động mắt, trường thị giác và phản ứng của đồng tử với ánh sáng.

Để xem sâu vào mắt, bác sĩ có thể sử dụng máy soi đáy mắt. Máy soi đáy mắt sẽ cho phép bác sĩ quan sát mắt, kiểm tra phía sau mắt và xem các cấu trúc của dây thần kinh thị giác và mạch máu.

Đèn khe là một công cụ quan trọng giúp bác sĩ quan sát bề mặt mắt và chi tiết hơn để đánh giá các vết trầy xước và loét giác mạc. Đèn khe cũng có thể được sử dụng để xem xét khu vực tiền phòng mắt.

Bác sĩ nhãn khoa cũng có thể nhỏ thuốc mê vào mắt để đánh giá và điều trị, giúp xác định xem cơn đau mắt xuất phát từ bề mặt mắt hay từ các cấu trúc mắt sâu hơn. Trong hầu hết các trường hợp, đau bắt nguồn từ bề mặt mắt, cơn đau có thể giảm bớt bằng cách gây tê tại chỗ.

Làm thế nào để điều trị đau hốc mắt?

Có nhiều cách để điều trị đau hốc mắt:

1. Thuốc nhỏ mắt kháng sinh

Thuốc nhỏ mắt kháng sinh có thể điều trị nhiễm trùng mắt do vi khuẩn bằng cách tiêu diệt vi khuẩn. Luôn sử dụng thuốc nhỏ mắt kháng sinh theo đúng chỉ định của bác sĩ vì chúng chứa dược chất đặc biệt không có trong thuốc nhỏ mắt thông thường (hoặc nước mắt nhân tạo).

2. Thuốc mỡ mắt

Thuốc mỡ mắt có thể điều trị nhiều bệnh mắt phổ biến như viêm kết mạc, hội chứng khô mắt và lẹo mắ