NGƯỜI BANA

Tên tự gọi: Ba Na.Tên gọi khác: Bơ Nâm, Roh, Kon Kđe, Ala Kông, Kpang Kông…Nhóm địa phương: Rơ Ngao, Rơ Lơng (hay Y Lăng), Tơ Lô, Gơ Lar Krem.Dân số: 286.910 người (Theo số liệu Điều tra 53 dân tộc thiểu số 01/4/2019).Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khơ Me (ngữ hệ Nam Á).

Lịch sử: Dân tộc Ba Na là một trong những cư dân sinh tụ lâu đời ở Trường Sơn – Tây Nguyên đã kiến lập nên nền văn hoá độc đáo ở đây. Họ là tộc người có dân số đông nhất, chiếm vị trí rất quan trọng trong các lĩnh vực văn hoá, xã hội ở các cao nguyên miền Trung nước ta.

Ðàn ông Ba Na đan lát thành thạo, tạo nên những sản phẩm đẹp và bền; các loại gùi, gió, đó, nón, chiếu… Người đàn ông trong ảnh đang đan nia.

Hoạt động sản xuất: Người Ba Na canh tác lúa trên ruộng khô và rẫy. Cái cuốc là công cụ chủ yếu trong canh tác nông nghiệp ở tộc người này. Với ruộng khô thì việc thâm canh không bỏ hóa là đặc điểm khác với rẫy. Ruộng khô thường ở vùng ven sông suối. Từ đầu thế kỷ XX, việc làm ruộng nước bằng cày đã ngày càng phát triển ở nhiều nơi. Vườn chuyên canh và vườn đa canh cũng xuất hiện từ lâu. Công việc chăn nuôi và các nghề thủ công như: đan, dệt, gốm, rèn còn chưa phát triển.

Ở: Ðịa bàn cư trú của người Ba Na trải rộng trên các tỉnh Gia Lai, Kon Tum và miền Tây của Bình Ðịnh, Phú Yên và Khánh Hoà. Họ cư trú trên nhà sàn, cửa ra vào mở về phía mái, trên hai đầu đốc đều có trang trí hình sừng, ở giữa làng được xây cất một ngôi nhà công cộng – nhà làng, nhà rông với hai mái vồng và cao vút. Ðó là nhà khách của làng, nơi diễn ra mọi sinh hoạt chung của cộng đồng làng như giáo dục thanh thiếu niên, tổ chức nghi lễ, hội làng, xử án…

Phương tiện vận chuyển: Chủ yếu là cái gùi cõng trên lưng, cho nam, nữ và cho mọi lứa tuổi. Gùi nhiều kích cỡ to nhỏ và nhiều chủng loại, đan mau và thưa nhưng đều theo một mô típ cổ truyền.

Quan hệ xã hội: Làng là đơn vị xã hội hoàn chỉnh và duy nhất. Tàn dư mẫu hệ vẫn thể hiện rõ trong quan hệ gia đình, tộc họ và trong hôn nhân. Sự tan rã của chế độ mẫu hệ ở đây đã nâng cao địa vị của nam giới nhưng phía mẹ vẫn gần gũi hơn. Sau hôn nhân còn phổ biến tập quán cư trú phía nhà vợ. Xã hội có người giàu, người nghèo và tôi tớ.

Mỗi làng thường có một vài máng nước phục vụ sinh hoạt. Nước được dẫn từ nguồn do mạch chảy ra. Hàng ngày, dân làng đến đây lấy nước về uống và nấu ăn. Mỗi lần, họ dùng nhiều vỏ bầu khô để chứa nước, gùi về dùng dần. Chủ yếu đây là việc của phụ nữ

C­ưới xin: Hôn nhân một vợ, một chồng là nguyên tắc cơ bản trong việc xây dựng gia đình. Hình thức luân c­ư sau lễ c­ưới rất phổ biến. Kết thúc các chu kỳ luân cư­ (ở bên vợ rồi ở bên chồng) thì đôi vợ chồng ra ở riêng tạo lập cơ ngơi của một gia đình mới, một tế bào mới của cộng đồng làng.

Học: Việc giáo dục truyền thống cho thanh thiếu niên đ­ược tổ chức thư­ờng xuyên tại nhà làng (nhà rông) do các già làng đảm nhiệm. Đó là nơi dạy nghề, huấn luyện chiến đấu và học tập các truyền thống văn hoá của cộng đồng làng.

Văn nghệ: Dân ca rất phong phú nh­ưng phổ biến là điệu hmon và roi. Nhạc cụ rất đa dạng gồm cả bộ dây, bộ hơi và bộ gõ. Múa dân gian Ba Na trong đó có múa phục vụ nghi lễ và biểu diễn ở hội hè đ­ược nhiều ng­ười ­ưa chuộng. Tr­ường ca, Truyện cổ của dân tộc Ba Na cũng là những tác phẩm dân gian cổ truyền độc đáo, có giá trị trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam.

Chơi: Phổ biến là các trò chơi : đuổi bắt (đru đra), c­ướp dây, hất đá, nhảy đập nhịp, thả diều, đá cầu, đi cà kheo, đánh quay, đánh vòng…

Related Posts

Kubet – Giao diện thân thiện, dễ sử dụng dành cho mọi đối tượng

Kubet nổi lên như một trong những nhà cái uy tín hàng đầu trên thị trường hiện nay. Không chỉ cung cấp đa dạng các trò chơi…

Xem trực tiếp bóng đá hôm nay ở tất cả các giải đấu cùng Xoilac TV cultureandyouth.org

Là một trong những trang web hàng đầu về bóng đá được người hâm mộ yêu thích, tuy mới chỉ hoạt động được vài năm, nhưng website…

Hướng dẫn thao tác lấy khuyến mãi Sin88 chi tiết từ A đến Z

Nếu đã tham gia, anh em nên lấy khuyến mãi Sin88. Đó cũng là lời khuyên của những người đang và sắp tham gia nhà cái cá…

Quán ăn của Trấn Thành có gì hấp dẫn?

Bên cạnh hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật thì Trấn Thành còn kinh doanh trong lĩnh vực ăn uống. Nhà hàng A Mà của nghệ sĩ…

Cùng xem kết quả trận đấu MU-Man City

Vào cuối ngày 29/10 vừa rồi, trận đấu MU-Man City đã được diễn ra trong sự mong nhiều của nhiều khán giả. Suốt thời gian trận đấu…

Lô đề Go88 – Trò Chơi Dễ Thắng Hiện Nay Trên Thị Trường

Lô đề Go88 – Trò chơi dễ thắng nhất nhì hiện nay trong giới giải trí trực tuyến. Để hiểu hơn về tựa game anh em game…