Mục đích của cờ vây
Cờ vây là một trò chơi cờ đặc biệt, trong đó hai người chơi cùng xây dựng và chiếm đất trên bàn cờ của mình. Không giống như Caro hay Othello, cách chơi cờ vây hoàn toàn khác biệt.
Cách chiến thắng trong cờ vây
Trò chơi bắt đầu với một bàn cờ trống, và hai người chơi lần lượt đặt các quân cờ Trắng và Đen lên bàn cờ. Mục tiêu của mỗi người chơi là bao quanh các vùng đất trên bàn cờ để chiếm đó là của mình. Trận đấu kết thúc khi cả hai người chơi đồng loạt bỏ lượt. Lúc này, chúng ta sẽ đếm số vùng đất mà mỗi người chơi đã chiếm được. Người chiếm nhiều đất hơn sẽ là người chiến thắng.

Hai người chơi lần lượt đặt quân lên bàn cờ trống.

Trận đấu kết thúc khi cả hai người chơi đã hoàn tất việc chiếm đất.
Luật chơi cơ bản
1. Kích thước chuẩn của bàn cờ
Trò chơi cờ vây thường được chơi trên bàn cờ kích thước 19×19 đường kẻ. Tuy nhiên, bạn cũng có thể chơi cờ vây trên bàn cờ có kích thước khác như 9×9 hoặc 13×13.

2. Bắt đầu trận đấu
Trận đấu bắt đầu với bàn cờ trống, và người chơi sử dụng quân Đen sẽ đi trước. Trong trường hợp chơi theo cờ chấp, người chơi sử dụng quân Trắng sẽ đi trước và quân Đen đã được đặt sẵn trên bàn cờ.
3. Đặt quân cờ
Các quân cờ sẽ được đặt lên các giao điểm của bàn cờ. Ví dụ như hình dưới đây:

4. Quân cờ đã đặt xuống không thể di chuyển
Sau khi quân cờ đã được đặt xuống, chúng không thể di chuyển nữa. Nếu một quân cờ bị đối thủ ăn, nó sẽ bị loại khỏi bàn cờ. Người chơi cũng có thể bỏ lượt nếu cần thiết. Trận đấu kết thúc khi cả hai người chơi đồng loạt bỏ lượt, và sau đó chúng ta sẽ xác định người chiến thắng dựa trên số vùng đất mà mỗi người đã chiếm được.
Phần 1: Luật ăn quân
Trước khi đi vào chi tiết về cách diễn biến của trận đấu cờ vây, chúng ta cần nắm rõ luật ăn quân, một luật quan trọng trong trò chơi này.
Khí của quân cờ

Khi một quân cờ được đặt xuống, tất cả các giao điểm xung quanh nó (ngang và dọc) được gọi là “khí” của quân đó. Người chơi có thể tạo ra một nhóm quân có nhiều khí hơn bằng cách nối các quân với nhau. Hai quân cờ không nối với nhau, ví dụ như quân Đen B không liên quan gì tới nhóm A.

Khi đối thủ đặt quân vào “khí” của mình, quân của chúng ta sẽ mất đi khí. Một quân không còn khí sẽ bị đối thủ ăn và được loại khỏi bàn cờ, trở thành tù binh của đối phương. Ví dụ như quân Trắng đi tại các điểm ‘X’ sẽ ăn được những quân Đen đã được đánh dấu tròn.
Điểm hết khí

Theo luật cờ vây, người chơi có thể đi bất kỳ ô nào trên bàn cờ miễn là ô đó còn khí. Tuy nhiên, người chơi không được đặt quân vào vị trí quân của mình hết khí. Ví dụ, người chơi Đen không được đi vào các điểm được đánh dấu ở phía trên. Trong khi đó, người chơi Trắng có thể đi vào những ô này vì những nước đi này chỉ là để nối quân.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể đặt quân vào những ô hết khí trong trường hợp có thể ăn được quân đối phương. Ví dụ, khi người chơi Đen đi vào các ô hình tam giác, những quân Trắng được đánh dấu tròn sẽ bị loại khỏi bàn cờ.
Khi nào nên ăn quân?
Trong hầu hết các trường hợp, việc ăn quân đối phương là rất quan trọng để giành chiến thắng trong trò chơi. Tuy nhiên, có những trường hợp chúng ta có thể không ăn quân (hoặc cứu quân) khi chúng ta đã áp sát quân đối phương.
Khi quân của đối phương đã bị bao quanh hoàn toàn và không còn cách nào để thoát ra, chúng ta có thể chỉ cần để quân đó yên, không cần phải “ăn” để tiết kiệm nước đi. Một trường hợp khác là khi giá trị của những quân đó không đáng kể, ta có thể bỏ qua không ăn để đi nước khác.

Ví dụ ở hình trên, có 3 quân Trắng đánh dấu tròn đang bị đe dọa. Người chơi Đen nên chiếm khí để ăn 3 quân này. Nếu Đen bỏ qua, người chơi Trắng có thể giết các quân Đen riêng lẻ để cứu sống 3 quân của mình.

Ở hình trên, có 3 quân Trắng đánh dấu tròn đang bị người chơi Đen bao quanh. Người chơi Trắng không còn cách nào để cứu 3 quân này. Đen chỉ cần loại bỏ những quân này mà không cần tốn thêm nước đi.
Nguồn: HEFC
