Bất cẩn khi mua hàng tại chợ Kim Biên

Sau khi số liệu về việc một nữ sinh dễ dàng mua chất độc xyanua tại chợ Kim Biên lan truyền trên các phương tiện truyền thông, các cửa hàng bán hàng tại đây đã tỏ ra cực kỳ thận trọng khi có khách hàng hỏi về mua chất này.

Sự cảnh giác từ các cửa hàng

Chúng tôi đã đến công ty T.T.H (đường Đỗ Ngọc Thạnh) – bên cạnh chợ Kim Biên, mua vài sản phẩm hóa chất thông dụng. Rồi sau đó, táo bạo hỏi một nhân viên: “Ở đây có bán xyanua không chị?” nhưng nhận được câu trả lời: “Có bán, nhưng đó là chất độc bị cấm”. Nhân viên nhanh chóng chỉ sang cửa hàng C.L.P bên cạnh và nói: “Ý chị là cửa hàng kế bên có bán, nhưng không biết có bán hay không”.

Sau đó, chúng tôi đã ghé vào cửa hàng C.L.P và nói muốn mua một ký xyanua. Nhân viên nhìn mặt chúng tôi và đi vào hỏi chủ cửa hàng, rồi quay trở lại và lắc đầu: “Không có bán”.

Chúng tôi đã trò chuyện với một số nhân viên tại các cửa hàng hóa chất khác, chúng tôi được hướng dẫn rằng: “Khi bạn đến hỏi mua xyanua, người bán sẽ nhận ra bạn là người lạ. Vì khách hàng thân quen thường là doanh nghiệp, họ thường mua số lượng lớn và đặt hàng qua điện thoại, cửa hàng sẽ giao hàng tận nơi. Đôi khi có khách hàng đến cửa hàng mua trực tiếp, họ không nói là mua xyanua mà sử dụng các từ ngữ như ‘bột xi mạ mỹ ký’, ‘bột mạ vàng’ hoặc ‘muối vàng’.”

Tuy nhiên, khi đến một số cửa hàng khác hỏi mua ‘bột xi mạ mỹ ký’, chúng tôi cũng gặp sự cảnh giác cao, người bán quan sát chúng tôi từ đầu đến chân, sau đó vào bên trong hỏi ý chủ cửa hàng và cuối cùng thông báo rằng không có bán.

Bên ngoài khu vực chợ Kim Biên, hiện có rất nhiều công ty hóa chất khác đang rao bán xyanua trên chợ mạng với cái tên là Potassium Cyanide (kali xyanua hoặc natri xyanua) từ nhiều nguồn gốc khác nhau như Trung Quốc, Mỹ, Singapore, Đức. Giá bán lẻ 1kg dao động từ 335.000 đồng, trong khi giá thùng 50kg là 16.750.000 đồng/thùng. Chúng tôi đã liên hệ với công ty CP XNK hóa chất và thiết bị Kim Ngưu để đặt mua xyanua, nhưng nhân viên cho biết họ không bán cho khách hàng lẻ cá nhân, chỉ dành cho doanh nghiệp có mục đích rõ ràng và có giấy phép kinh doanh.

Tuy nhiên, trên các trang web như “muabantudong”, “muabannhanh” và một số fanpage trên Facebook, các người bán chỉ yêu cầu người mua kết bạn qua Zalo và cung cấp tên công ty để có thể mua hàng.

Thiếu sự quản lý nghiêm ngặt

Tiến sĩ Hoàng Minh Nam từ Khoa Hóa, Trường Đại học Bách Khoa TPHCM, cho biết xyanua tồn tại dưới nhiều dạng như thể rắn (kali xyanua, natri xyanua), thể khí (hydro xyanua, xyanua clorua), và thể lỏng. Trong quá trình sản xuất, xyanua được sử dụng để sản xuất giấy, dệt may, nhựa, xi mạ vàng, mạ điện, xử lý bề mặt kim loại, sơn, nhuộm, thuốc trừ sâu… Xyanua là một chất rất độc, chỉ cần một lượng nhỏ từ 50-200mg hoặc hít phải 0,2% khí xyanua cũng có thể gây tử vong ở con người. Chỉ cần 500 gram có thể giết chết 2.500 người trong thời gian ngắn.

Nếu người nào đó nuốt phải xyanua dưới ngưỡng gây chết người, thì việc giải độc cũng không đơn giản, cần phải rửa ruột, lọc máu. Đồng thời, việc tiếp xúc với xyanua cũng có thể gây ra các di chứng như chảy máu dạ dày, các bệnh về thần kinh và tiêu hóa. Vì vậy, trên nhãn sản phẩm có rất nhiều cảnh báo nghiêm cấm tiếp xúc trực tiếp và yêu cầu sử dụng đồ bảo hộ đầy đủ.

Luật sư Bùi Minh Nghĩa, Phó giám đốc công ty Luật TNHH Đại Luật Hằng Sinh, Đoàn Luật sư TPHCM, cho biết Luật Hóa chất năm 2007 và Nghị định 113/2017/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất, bao gồm cả quản lý và điều kiện kinh doanh hóa chất. Luật cũng định rõ trách nhiệm của ngành Công thương trong việc quản lý nhà nước và hóa chất. Đối với việc kinh doanh, đây là một ngành nghề kinh doanh yêu cầu có điều kiện và chỉ được phép kinh doanh khi có giấy phép. Đối với người tiêu dùng, khi mua xyanua, phải có giấy giới thiệu, có công văn xác nhận mục đích mua bán và sử dụng.

Đối với những người bán không có giấy phép kinh doanh hoặc giấy phép hạn chế kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp, hành vi bán chất độc trái phép vi phạm tội “Mua bán trái phép chất độc” tại Điều 311, Bộ luật Hình sự năm 2015; trong trường hợp chất độc này gây chết người hoặc gây thương tích, tổn hại sức khỏe của con người với tỷ lệ thương tổn cơ thể từ 61% trở lên, sẽ bị phạt tù từ 3 năm đến 10 năm.

Trường hợp người bán có đủ giấy phép kinh doanh và buôn bán hóa chất, nhưng quá trình bán hàng không tuân thủ quy định, không lập và lưu phiếu kiểm soát, không có xác nhận của bên mua, bán theo quy định của Luật Hóa chất năm 2007. Do quá trình mua bán không tuân thủ quy trình, người mua sử dụng chất độc để thực hiện hành vi giết người hoặc gây tổn hại nghiêm trọng cho sức khỏe của một người với tỷ lệ thương tổn cơ thể từ 61% trở lên, người bán sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự với tội “Vi phạm quy định về quản lý chất độc”, bị phạt tù từ 1-5 năm.

Luật sư Bùi Minh Nghĩa nhận định, việc một nữ sinh tại Bà Rịa – Vũng Tàu có thể dễ dàng mua cả ký chất độc tại chợ Kim Biên chỉ là một tín hiệu đáng báo động về việc quản lý lỏng lẻo ở các địa phương. “Bộ Công thương cần tiến hành rà soát lại tất cả điều kiện kinh doanh hóa chất của các cơ sở. Thực hiện chế tài mạnh mẽ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Kiểm tra đột xuất và định kỳ cửa hàng mua bán hóa chất (kể cả những giao dịch mua bán trên mạng không có nguồn gốc rõ ràng), không để tình trạng mua bán tràn lan, dễ dãi xảy ra”, luật sư Bùi Minh Nghĩa lưu ý.

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, để biết thêm thông tin chi tiết vui lòng truy cập HEFC