Định nghĩa cơ bản

1. Đại học là gì?

Đại học là tấm bằng được trao cho những người hoàn thành khóa học chuyên ngành lớn.

2. Trung cấp là gì?

Trung cấp là văn bằng chứng nhận bạn đã hoàn thành chương trình đào tạo chuyên môn trong một ngành.

3. Chứng chỉ là gì?

Chứng chỉ là giấy tờ công nhận bạn đã hoàn thành khóa học về một kỹ năng chuyên biệt.

Để phân biệt rõ ràng ba loại văn bằng này, hãy xem những sự khác nhau dưới đây.

Thời lượng khóa học

Một khóa học đại học thường kéo dài từ 3 đến 4 năm, trong khi khóa học trung cấp chỉ kéo dài từ 1 đến 2 năm. Khóa học chứng chỉ có thời lượng ngắn hơn, được tính bằng tháng. Nếu bạn muốn nhanh chóng gia nhập thị trường lao động hoặc thay đổi sự nghiệp, hãy chọn khóa học chứng chỉ hoặc chứng nhận. Hai lựa chọn này có lợi thế bởi có khai giảng liên tục và giờ học linh hoạt hơn so với khóa học đại học thông thường.

Học phí

Thời lượng khóa học ảnh hưởng đến chi phí. Do đó, chương trình đại học và trung cấp thường có chương trình học bổng, trong khi khóa học chứng chỉ thì không. Nếu bạn muốn tự túc du học, hãy chọn khóa học chứng nhận để tiết kiệm tài chính.

Yêu cầu nhập học

Chương trình đại học yêu cầu nhập học khó hơn so với hai lựa chọn khác. Tùy thuộc vào hệ thống giáo dục của từng quốc gia, yêu cầu nhập học có thể khác nhau, nhưng ít nhất bạn sẽ phải tham gia kỳ thi và nộp nhiều tài liệu để cạnh tranh với nhiều ứng viên. Trong khi đó, chương trình trung cấp và chứng chỉ yêu cầu nhập học dễ dàng hơn, chỉ xét hồ sơ nên bạn không cần quan tâm đến tỷ lệ cạnh tranh.

Kiến thức được đào tạo

Chương trình đại học cung cấp kiến thức toàn diện, vì vậy ngoài nội dung chuyên ngành, bạn còn phải học thêm một số môn đại cương như Lịch sử, Toán học và Triết học. Một số ngành học đặc biệt đòi hỏi kiến thức sâu rộng (như Luật), nên bạn sẽ phải học thêm các môn đại cương như vậy.

Trong khi đó, chương trình trung cấp tập trung vào đào tạo chuyên môn mà không cung cấp các môn học ngoài lề, tiết kiệm thời gian. Lĩnh vực được đào tạo trong chương trình trung cấp chủ yếu là kỹ thuật có thể áp dụng ngay trong thực tế, giúp bạn dễ dàng tìm việc làm sau khi tốt nghiệp.

Chương trình chứng nhận tập trung đào tạo một kỹ năng hoặc chuyên ngành nhỏ trong một lĩnh vực lớn, giúp bạn học chính xác những gì bạn cần để làm nghề mà không phải học kiến thức tổng quan về ngành. Thông thường, những người đã có bằng đại học nhưng muốn học thêm một kỹ năng mới của ngành khác sẽ chọn chương trình chứng nhận để tối ưu hóa thời gian. Một số kỹ năng chuyên môn chỉ cần chứng nhận để hành nghề, ví dụ như liệu pháp xoa bóp, làm móng hoặc kỹ thuật chăm sóc da.

Mức độ đa dạng về ngành học

Các lĩnh vực được đào tạo trong chương trình trung cấp và chứng nhận có thể tìm thấy trong khóa học đại học, nhưng ngược lại không phải lúc nào cũng đúng. Ví dụ, trong các lĩnh vực như Y học hoặc Luật, mà yêu cầu thời gian học tập dài hơi và không thể rút ngắn, không phải lúc nào cũng có khóa học chứng chỉ hoặc chứng nhận, chỉ có khóa học chương trình đại học là lựa chọn duy nhất. Vì vậy, khóa học đại học vẫn có nhiều lựa chọn ngành học để bạn lựa chọn.

Sự công nhận quốc tế

Trong ba loại văn bằng, chỉ có chương trình đại học được công nhận quốc tế nếu bạn học ở các trường đại học có chất lượng cao. Trong khi đó, chứng chỉ và chứng nhận chỉ có giá trị địa phương tại vị trí bạn học. Vì vậy, nếu bạn muốn phát triển sự nghiệp ở thị trường quốc tế, hãy chọn chương trình đại học.

Khả năng học cao lên

Nếu bạn chọn học chương trình đại học, bạn sẽ có cơ hội tiếp tục học lên Thạc sĩ hoặc Tiến sĩ. Trong khi đó, khả năng học cao với chứng chỉ hoặc chứng nhận sẽ bị hạn chế. Tuy nhiên, không phải ai cũng có nhu cầu học cao và không phải ai cũng nên theo đuổi con đường học vấn lâu dài, mà tùy thuộc vào nhu cầu của mỗi người. Nếu bạn không có mong muốn học Thạc sĩ hay Tiến sĩ, chương trình chứng chỉ hoàn toàn phù hợp.

Thu nhập tương lai

Thực tế cho thấy, không ai có thể đảm bảo người có bằng sẽ có thu nhập cao hơn người có chứng chỉ hoặc chứng nhận vì lương hàng tháng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Nhìn chung, nếu giá trị bạn mang lại cho công ty hoặc thị trường đủ lớn, thu nhập của bạn sẽ cao dù bạn chọn học chương trình nào trước đó. Vì vậy, không nên quá quan trọng vấn đề hình thức học sẽ mang lại thu nhập cao hay thấp, mà hãy tìm cách phát triển sự nghiệp và cống hiến cho công việc.

Bài được viết lại bởi HEFC vào ngày 21 tháng 01 năm 2021

Nguồn tham khảo: HEFC – https://www.hefc.edu.vn