Mô tả
- Ong bò vẽ là một loài côn trùng cánh màng, có thân dài từ 2,5 – 4 cm (tùy theo loài).
- Chúng có đầu to, màu vàng, mắt kép, miệng có hàm cứng sắc, đôi râu dài và hơi cong.
- Ngực của ong bò vẽ có màu nâu nhạt, có 3 đốt, mỗi đốt có một đôi chân ngắn màu đen. Ong này có hai đôi cánh trong suốt, trong khi đôi cánh ngoài lại dài.
- Bụng của ong bò vẽ có màu vàng với vằn nâu đen, có 4 – 6 vòng và đốt cuối cùng có nọc độc. Vòng và đốt cuối cùng của ong này có màu vàng nâu.
Có tổng cộng 4 loài ong bò vẽ, bao gồm:
- Vespa mandarina Smith
- Vespa velutina Smith
- Vespa cincta Fabricius
- Vespa ducalis Smith
Phân bố, sinh thái
Trên toàn thế giới, ong bò vẽ được phân bố ở Ấn Độ, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á. Ở Việt Nam, chúng có mặt gần như khắp nơi. Ong bò vẽ sống hoang dã thành đàn có tính xã hội, đôi khi đến hàng chục nghìn con hoặc thậm chí là đơn độc. Tuy nhiên, chúng không sản xuất mật. Thông thường, ong bò vẽ xuất hiện vào tháng 7 – 11, xây tổ dưới lòng đất hoặc trên hố đất ở các vùng ngoại ô yên tĩnh (đối với loài lớn) và trên lùm cây hoặc trong thân cây rỗng trong rừng hoặc mái nhà (đối với loài nhỏ). Tổ của ong bò vẽ có hình dạng bầu dục và dài, bao gồm nhiều tầng.
Ong bò vẽ thức ăn chủ yếu là côn trùng và ấu trùng nhỏ như sâu bọ và ong mật. Tuy nhiên, chúng cũng có thể ăn mật hoa và phấn hoa. Mỗi lần, ong bò vẽ đẻ hàng nghìn trứng và sau một tuần, ấu trùng sẽ nở. Vào mùa đông, chỉ còn ong trong tổ của ong bò vẽ. Tới tháng 2 – 3, ong chúa sẽ đẻ trứng và quá trình sinh sống và phát triển của ong tiếp tục.
Thành phần hoá học
- Ấu trùng của ong bò vẽ chứa nhiều acid amin, chất béo, vitamin, đường và muối khoáng.
- Nọc độc của ong bò vẽ chứa protein kèm theo các enzym có độc tính cao.
Tính vị, công năng
- Ong bò vẽ có vị ngọt, hơi mặn và tính bình. Chúng cũng có độc và có tác dụng trấn kinh, khu phong, sát trùng và giải độc.
- Toàn bộ con ong bò vẽ có vị ngọt, hơi chua và tính bình.
- Ấu trùng của ong bò vẽ có vị ngọt, mặn, tính mát, độc và có tác dụng giảm đau, chống nôn và tăng lực.
Công dụng
- Tổ của ong bò vẽ được sử dụng làm thuốc chữa động kinh, tê thấp, kiết lỵ, đau nhức chân tay và tắc tia sữa. Mỗi ngày, dùng khoảng 8-10g tổ ong bò vẽ, nghiền nhỏ và sắc với 200 ml nước cho đến khi còn 50 ml nước, rồi uống nước này.
- Bên cạnh việc dùng nội dung, tổ của ong bò vẽ cũng có thể được đốt cháy, nghiền nhỏ hoặc pha loãng với dầu vừng để bôi lên mụn nhọt, mẩn ngứa và vết thương lở loét.
Kiêng kỵ: Ong bò vẽ không nên được sử dụng cho những người có khí huyết hư hoặc áp xe đã vỡ mủ.
HEFC đã chinh sửa và thêm thông tin, hãy truy cập HEFC để biết thêm thông tin.
