Cơ thể con người là một hệ thống hằng nhiệt, tức là luôn duy trì một nhiệt độ ổn định trong mọi tình huống. Tuy nhiên, nhiệt độ trong cơ thể không phân bố đều.

Phân loại nhiệt độ trong cơ thể

Có hai loại nhiệt độ trong cơ thể, đó là nhiệt độ trung tâm và nhiệt độ ngoại vi. Nhiệt độ trung tâm là nhiệt độ ở phần sâu bên trong cơ thể, chính xác nhất là ở vùng mạch máu và mô xung quanh trung tâm điều hòa nhiệt ở não.

Nhiệt độ trung tâm phân bổ từ não xuống phần sâu của đầu, mặt, cổ và toàn thân, thường dao động trong khoảng 36,2 – 37,2 độ C. Đo nhiệt độ trung tâm có thể thực hiện ở hậu môn hoặc qua ống tai. Còn nhiệt độ ở cửa ống tai và các chi trên cơ thể được gọi là nhiệt độ ngoại vi. Nhiệt độ ngoại vi có thể đo ở nách hoặc miệng, và có sự chênh lệch giữa các vị trí khác nhau. Cụ thể:

• Nách: Thấp hơn ở hậu môn khoảng 0,7 độ C
• Tai: Thấp hơn ở hậu môn khoảng 0,5 độ C
• Miệng: Thấp hơn ở hậu môn khoảng 0,5 độ C

Dựa trên cơ sở đó, các thiết bị đo nhiệt độ đã được phát triển.

Các loại nhiệt kế

Có nhiều loại nhiệt kế khác nhau:

• Nhiệt kế số: Cho kết quả nhanh chóng, chính xác và có thể dùng để đo nhiệt độ ở miệng, hậu môn và nách. Có nhiều loại nhiệt kế với kích thước và hình dạng khác nhau, có thể mua ở nhà thuốc hoặc siêu thị. Trước khi sử dụng, cần đọc kỹ hướng dẫn.

• Nhiệt kế điện đo nhiệt độ ở tai: Loại nhiệt kế này cho kết quả nhanh, chính xác, dễ sử dụng và hiện nay được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, không nên dùng cho trẻ dưới 3 tháng tuổi vì lỗ tai của em bé nhỏ và có thể cho kết quả không chính xác.

• Nhiệt kế bằng nhựa đặt trên trán: Không chính xác.

• Nhiệt kế dưới hình thức núm vú: Tiện lợi nhưng không chính xác.

• Nhiệt kế thủy ngân: Loại nhiệt kế phổ biến, tuy nhiên không nên dùng cho trẻ em đặc biệt là đo ở miệng vì có nguy cơ bị nứt vỡ, gây ngộ độc thủy ngân.

Đo nhiệt độ ở đâu khi sốt?

Sốt là một phản ứng tự nhiên của cơ thể, nhưng khi sốt quá cao, nó có thể gây hại, đặc biệt ở trẻ nhỏ vì hệ thống điều nhiệt của trẻ chưa hoàn thiện. Khi nhiệt độ tăng cao, trẻ có thể bị co giật và các cơ quan bên trong cơ thể có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến nguy cơ tử vong.

Khi trẻ bị sốt, nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để xác định nguyên nhân và nhận biện pháp điều trị phù hợp. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, chúng ta nên theo dõi và kiểm soát nhiệt độ của trẻ để tránh các biến chứng do sốt gây ra. Khi đo nhiệt độ cho trẻ, nên đo ở nách vì đây là phương pháp an toàn hơn. Trước khi đo, hãy thả ống nhiệt xuống dưới 35,5 độ C (hoặc bấm nút cho đến khi máy điện tử có hiển thị số 0).

Khi thực hiện đo nhiệt độ bằng ống nhiệt, hãy chắc chắn kẹp ống đúng vị trí giữa mảng da. Đợi ít nhất 5 phút với ống thủy (hoặc đến khi máy điện tử kêu beep) trước khi đọc kết quả. Hãy cộng thêm 0,5 độ C để có được nhiệt độ trung tâm.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Liên hệ HEFC qua trang web hefc.edu.vn để biết thêm thông tin chi tiết.

(Bài viết chỉnh sửa bởi HEFC)