Nếu bạn đã dùng máy tính một thời gian, chắc hẳn bạn đã nghe đến khái niệm “bộ nhớ trong”. Quả thật, hiểu rõ về bộ nhớ trong là rất quan trọng, vì nó ảnh hưởng đến hầu hết các hoạt động trên máy tính của bạn. Vậy hãy cùng tìm hiểu bộ nhớ trong là gì, cùng với các thành phần và chức năng của nó nhé!

Bộ nhớ trong là gì?

Bộ nhớ trong, còn được gọi là bộ nhớ chính, là một thành phần vật lý quan trọng nằm trong máy tính. Nó giúp lưu trữ và xử lý các chương trình và ứng dụng đang hoạt động trên máy tính. Bộ nhớ trong này không thể tách ra khỏi máy tính và có thể dễ dàng truy cập mà không cần sử dụng bất kỳ thiết bị đầu vào hay đầu ra nào. Khi nhắc đến bộ nhớ trong, ta thường nói đến hai thành phần chính của nó là RAM và ROM.

Ngược lại với bộ nhớ trong, ta có bộ nhớ ngoài, còn được gọi là bộ nhớ thứ cấp. Có nhiều người chưa nhận ra sự khác biệt cơ bản giữa hai loại bộ nhớ này. Bộ nhớ trong được sử dụng để lưu trữ tạm thời dữ liệu và chương trình khi máy tính đang hoạt động. Chúng sẽ bị mất khi tắt máy. Còn với bộ nhớ ngoài, nó được sử dụng để lưu trữ thông tin, dữ liệu và chương trình lâu dài. Chúng sẽ không bị mất khi tắt máy. Bộ nhớ ngoài có thể là các thiết bị như ổ cứng, thẻ nhớ, đĩa DVD, USB,… Bộ nhớ trong có tốc độ xử lý nhanh hơn và dung lượng nhỏ hơn so với bộ nhớ ngoài.

Các thành phần của bộ nhớ trong

Có thể chia bộ nhớ trong thành các thành phần như sau:

Ram (Random Access Memory)

Ram, còn được gọi là bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên, giúp lưu trữ dữ liệu tạm thời của các chương trình đang hoạt động để CPU có thể truy xuất và xử lý nhanh chóng. Dữ liệu được lưu trên bất kỳ ô nhớ nào của RAM đều có thể truy cập tự do với tốc độ như nhau. Tuy nhiên, vì đây chỉ là bộ nhớ tạm thời, khi tắt máy tính, tất cả dữ liệu trên RAM sẽ bị xóa sạch.

Khi bạn mở bất kỳ ứng dụng nào trên máy tính, CPU sẽ truyền dữ liệu từ ổ cứng và lưu trữ tạm thời trên RAM. Bởi vì các chương trình đều phụ thuộc vào bộ nhớ trong, đặc biệt là RAM, để hoạt động trên máy tính. Máy tính có dung lượng RAM càng lớn, tốc độ xử lý càng nhanh, tránh được tình trạng giật lag khi mở nhiều chương trình cùng lúc.

Có thể chia RAM thành hai loại:

– DRAM (Dynamic Random Access Memory) hay còn gọi là bộ nhớ động. Dữ liệu trong bộ nhớ này sẽ mất dần và cần được nạp lại theo một chu kỳ nhất định. Mỗi khi đọc và ghi dữ liệu, DRAM cần viết lại nội dung trong ô nhớ của nó. DRAM đã được sử dụng như bộ nhớ chính của máy tính.

– SRAM (Static Random Access Memory) hay còn gọi là RAM tĩnh, là bộ nhớ lưu trữ dữ liệu nhanh cho việc khởi động. Khác với RAM động, SRAM có thể lưu giữ dữ liệu miễn là có nguồn điện cung cấp. Bộ nhớ này có tốc độ nhanh hơn DRAM và được dùng làm bộ nhớ đệm (cache) cho máy tính.

Khi mua máy tính, bạn cũng cần chú ý đến dung lượng RAM. Nếu máy tính là loại cổ, phiên bản Windows cũ, thì RAM khoảng 2GB có thể dùng cho các ứng dụng nhẹ. Đây là mức dung lượng tối thiểu, thông thường các máy tính trung bình hiện nay có RAM 4GB. Nhưng nếu muốn xử lý các chương trình nặng, bạn nên có RAM trên 8GB để tránh tình trạng bộ nhớ trong bị đầy, hết dung lượng.

Rom (Read Only Memory)

ROM là một loại bộ nhớ chỉ đọc, được nhà sản xuất ghi sẵn và chứa các chương trình giúp máy tính khởi động dễ dàng. ROM chứa thông tin bảo mật như BIOS, bo mạch chủ máy tính.

Bộ nhớ này là một phần quan trọng trong bộ nhớ trong, bởi máy tính có thể khởi động hay không là nhờ vào thiết bị này. ROM khác với RAM ở chỗ dữ liệu không bị mất khi tắt máy, và không thể thay đổi hoặc sửa chữa. Một chip ROM có thể lưu trữ vài megabyte, trong khi một chip RAM có thể lên đến hàng chục gigabyte.

ROM có một số loại cơ bản như:

– PROM (Programmable Read-Only Memory) là một loại ROM có thể chứa nội dung bộ nhớ cụ thể, được lập trình một lần duy nhất bằng phương pháp hàn cứng. Nó có giá thành rẻ và độ bền lưu trữ cao.

– EPROM là loại ROM có thể dễ dàng xóa dữ liệu bằng tia cực tím. Nó có độ bền lưu trữ không cao và giá đắt hơn so với PROM.

– EEPROM là loại ROM được chế tạo bằng công nghệ bán dẫn. EEPROM có thể xóa và lập trình lại bằng điện.

Bộ nhớ đệm (Cache Memory)

Bộ nhớ đệm là một thành phần của bộ nhớ trong giúp lưu trữ dữ liệu và thông tin được sử dụng thường xuyên để CPU truy cập nhanh hơn trong tương lai. Bộ nhớ đệm thường có cấu trúc tương tự với thanh RAM cắm trên mainboard.

Như đã đề cập ở trên, bộ nhớ đệm thực ra là một dạng SRAM, trong khi thanh RAM trên mainboard thường là DRAM (có tốc độ chậm hơn nhiều so với SRAM). Với bộ nhớ đệm lớn, dung lượng lưu trữ và không gian truy cập sẽ nhiều hơn, giúp máy tính hoạt động mượt mà hơn.

Bộ nhớ đệm có thể chia thành ba phần gồm L1, L2 và L3 (L là viết tắt của Level). Dữ liệu đi từ ổ cứng, qua DRAM, qua ba tầng cache và đến CPU để xử lý. Các phần L1, L2, L3 giúp dữ liệu truyền qua với tốc độ tăng dần theo thời gian để CPU xử lý nhanh nhất.

Bộ nhớ đệm giúp máy tính hoạt động nhanh hơn. Tuy nhiên, nếu không xóa bộ nhớ đệm thường xuyên, lượng file rác không cần thiết sẽ tăng lên và giảm hiệu suất máy tính. Bạn nên dọn dẹp bộ nhớ đệm khi cần thiết.

Cách xem dung lượng ổ cứng trên máy tính và điện thoại

1. Trên Windows

– Nhấp vào Start (biểu tượng Windows ở góc dưới cùng bên trái màn hình).

– Chọn Setting > System > Storage.

– Trong cửa sổ hiển thị, bạn sẽ thấy chi tiết về dung lượng ổ cứng của mình, bao gồm “Dung lượng đã sử dụng” và “Dung lượng còn trống”.

– Nhấp vào biểu tượng ổ cứng phía dưới Local Storage. Điều này sẽ hiển thị danh sách toàn diện về các loại tệp, chương trình, v.v. đang chiếm dung lượng, giúp bạn nhắm mục tiêu các khu vực cần dọn dẹp để giải phóng dung lượng ổ cứng.

2. Trên Macbook

– Nhấp menu Apple ở góc trên bên trái màn hình.

– Chọn About this mac > Storage.

– Ở phía trên bên phải cửa sổ, bạn sẽ thấy dung lượng ổ cứng còn lại trong tổng dung lượng hiện có trên máy tính (ví dụ: 235.65 GB còn trống trong tổng số 499.25 GB).

– Bạn cũng có thể xem chương trình nào đang chiếm nhiều dung lượng nhất hoặc các tệp liên quan của một ứng dụng đang chiếm bao nhiêu dung lượng.

3. Trên điện thoại Android

– Mở Setting > Storage & USB (nằm trong phần “Device” của menu Setting, trên Samsung, nằm trong phần Apps).

– Bạn sẽ thấy thông tin về dung lượng ổ cứng còn trống và tổng dung lượng trên điện thoại của bạn. Bạn cũng có thể xem bảng phân tích về dung lượng mà các mục trên Android đang sử dụng.

4. Trên điện thoại iPhone

– Tại màn hình chính, chọn Setting > General > iPhone Storage.

– Trong cửa sổ hiển thị, bạn sẽ thấy “Số GB đã được sử dụng” (ví dụ: 14.9 GB đã được sử dụng trong tổng dung lượng 16 GB của ổ cứng iPhone của bạn). Tỷ lệ này trừ đi dung lượng đã sử dụng sẽ giúp bạn biết dung lượng còn trống trên iPhone. Bạn cũng có thể cuộn xuống để xem dung lượng ổ cứng mà mỗi ứng dụng đang sử dụng.

Đó là một số thông tin cơ bản về bộ nhớ trong của máy tính. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về bộ nhớ trong, các thành phần và chức năng của nó. Hãy theo dõi HEFC để cập nhật những bài viết mới nhất về công nghệ nhé!

Được chỉnh sửa bởi HEFC. Xem chi tiết tại hefc.edu.vn